• 1
  • 2
  • 3

E-mail: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

زندگی شهری بر خلاف زندگی ساده روستایی، با مصرف توام است.مصرف گرائی در نزد شهرنشینان موارد زیادی را شامل می شود،از مواد غذایی گرفته تا وسایل یکبار مصرف. آنان در تلاش بیشتر برای خرید ومصرف هستند. در چنین شرایطی خیابان،میدان،پارک وهر مکان عمومی دیگر می تواند به سادگی به محل دفع انواع زباله های مردم تبدیل شود.لزوم طراحی،ساخت،موقعیت دهی ونصب درست انواع زباله دان با کاربرد ها و فرمهای متنوع در چنین شرایطی است که بیش از پیش ضروری می نماید.

در محيط شهري زباله دان بايد قابل رويت بوده واستفاده از آن راحت باشد،ولي نبايد به عنوان عنصري مزاحم وپر زرق و برق جلوه كند.استقرار زباله دان نبايد به صورت اتفاقي انجام پذيرد بلكه بايد بر اساس نرخ تردد و ازدحام مردم در يك محدوده يا نقطه اي خاص انجام گيرد. به طور مثال وجود زباله دانهاي متعدد در برابر يك فروشگاه بزرگ يا مدرسه اي پر از دانش آموز امري شايسته است.«در فضاهاي شهري با تعدّد مبلمان شهري، زباله دان نيز بايد در هماهنگي كامل با عناصر ياد شده باشد. ولي در باغ،پارك،تفريحگاه از اين قبيل،زباله دان بهتر است با معابر،مسيرها و گذرگاههاي محيط در ارتباط باشد.» همچنين استقرار زباله دان در نزديكي نيمكت بسيار توصيه شده است.

لزوما" زباله دان نبايد پايه اي مستقل داشته باشد. مي توان آنرا به تير برق،سرپناه ايستگاه اتوبوس،تابلوي خيابان و يا حتي ديوار نصب كرد.بر اين اساس زباله دانها را مي توان چنين تقسيم بندي كرد:

●ظروف متصل به اجزاي ديگر مبلمان شهر.

●ظروف متصل به ديوار.

●ظروف مستقل و ايستا(پايه دار).

●ظروف متحرك براي استفاده موقت.

●ظروف با گنجايي زياد و مناسب براي محيطهاي عمومي و مجموعه هاي كنار جاده اي.

«در يك خيابان شلوغ و مسير ي مستقيم ظرفها را مي توان با فاصله هاي30 متري از هم نصب كرد.اما در بيرون برخي مكانها مانند سينما،اغذيه فروشي وقنادي_ همانطور كه گفتيم_ مي توان اين فاصله را كاهش داد. بر عكس در خارج ساختمانهاي عمومي معيني با عنايت به بعضي نكات ايمني،تعداد زباله دانها را مي توان كاهش داد.»

تعداد زباله دان و حجم آن بايد با تعداد استفاده و حجم زباله سازي در منطقه مورد نظر هماهنگ باشد. چنانچه اين دقتها صورت نگيرد،زباله دان خيلي سريع به عنصري بي فايده تبديل مي شود.«حداقل گنجايي در مركز شهر بايد 50 ليتر باشد. در محيطهاي وسيع وپياده روهاي پرازدحام،ظروف پايه دار با گنجايي 50 تا 100 ليتر مناسب تر است».در مكانهايي كه خدمات رساني با مشكلاتي روبروست،بايد ديركرد زمان تخليه و بالطبع حجم بيشتر زباله را حساب كرده ودر نظر داشت.موقعيت زباله دان و دفعات تخليه،عواملي هستند كه گنجايي آنها را تعيين مي كنند.فرم،مواد ورنگ زباله دان حتي الامكان بايد با ساير مبلمان موجود هماهنگ باشد.اشكال مدور و هندسي ساده بويژه چهار گوش ارجحيت دارند.در طراحي زباله دان براي هر منطقه يا محلي رعايت اين نكات حائز اهميت است:دوام در برابر ونداليسم وفرسايش،موادومصالحي با حداقل تعمير ونگهداري،راحتي و سهولت تخليه و نظافت،ضد سرقت،ضد آتش،اختفاي محتويات(زباله ها)و نصب،سوار كردن و اتصال اجزا.مصالح اين كار بايد دوام واستحكام را با هم داشته باشند.استفاده از مواد زير در ساخت زباله دانها عموميت دارند:

●مواد مركب:از نوعي رزين دير گداز توليد مي شود كه سطحي بسيار صاف وصيقلي را به وجود مي آورد،به راحتي وبه به سادگي تميز مي شود ودر محيطهاي كنترل شده خاص مصرف دارد.

●فلزات ريختگي:اين مواد قابليت دستيابي به جزئيات دقيق را به خوبي دارند(مانند علائم، نوشته ها وآرايه هاي خاص هر ناحيه)و به دليل مقاومت بالا،افزايش ظرافتهاي طراحي در نزد آنهااز استحكمشان نمي كاهد.

●بتن:نياز به مراقبت زياد ندارد،اما ضخامت ماده به كار رفته حكايت از فرمهاي ساده هندسي دارد.همچنين بافت سنگدانه اي آن با دانه بندي نمايان،تأثيري سه بعدي و پايدارتر با عنايت به نكات اقتصادي از خود بر جاي مي گذارد.

● چوب: به شكل تيرك،بيشتر زماني استفاده مي شود كه سطل داخل از فلز باشد.اين ماده اصولاچهره نا آشنا،مزاحم وپرزق و برق در محيط ندارد ومي توان گفت با هر فضايي اعم از رسمي و غير رسمي هماهنگي دارد. سطل داخل را مي توان از ورق گالوانيزه، تورها وشبكه هاي مفتولي فلزي با روكش پلاستيك يا پلي اتيلن ساخت. هنگامي كه بنا باشد كه محتويات زباله دان ديده نشود بايد از در پوش استفاده كرد. استفاده از در پوش همچنين مي تواند باعث كاهش بوي نا مطبوع،دفع حشرات مزاحم، جلوگيري از پراكندگي زباله اي سبك بر اثر باد،پرندگان وحيوانات وممانعت از ورود آب باران بشود. درپوش را مي توان به شيوه هاي گوناگون مانند زنجيري يا لولايي(شبيه در صندوقهاي پست انگليسي) تعبيه كرد ودقت شود كه تمامي متعلقات باز شونده بايد سريع وآسان عمل كنند. نکته دیگر،در نظر گرفتن سوراخهای تخلیه در کف سطل برای شستشوهای دوره ای و خروج آب باران است.هر قدر وجود این سوراخها می تواند در شرایط یاد شده مفید باشد،در برخی حالات به دلیل خروج شیرابه از آن مکان ایجاد مشکل وجود دارد. از این رو چنین استنباط می شود که تعبیه سوراخهای تخلیه به موقعیت استقرار زباله دان و نوع زباله آن بستگی دارد.در موقعیتهایی که امنیت محیط از اهمیت ویژه برخوردار است،محتویات زباله دان باید قابل دیدن باشند.به عنوان مثال زباله دان پایه دار با دهانه ای باز می تواند مناسب باشد. برخی نیز معتقدند در محیطهای بسیار مهم از دید امنیتی نباید ظرف زباله نصب شود.راهبردهای متفاوتی به منظور کاهش اثر انفجاری ظروف در جریان بمب گذاریها وجود دارند که از هدف این پژوهش به دور است.

گلدان خیابانی

گلدان زمانی در شهر استفاده می شود که امکان کاشت مستقیم درخت درختچه در زمین نیست. گلدان محاسن زیادی برای نمایش گلها و گیاهان زینتی در منظر شهر دارد.همچنین از آن برای ایجاد مانع،احیای محیط،غنای بصری،تلطیف مکان،کاهش بصری ارتفاع دیوارها و برخی ساختمانهای بلند وخشک،القای فرمهای مینیاتوری معماری،متمایز ساختن مسیر پیاده از سواره و... استفاده می شود.

گلدان به سادگی جابجا و در صورت لزوم به راحتی با گلهای فصلی آراسته می شود. گلدانها،گلها را از خطرات زیادی به دور نگه می دارند و چنانچه صحیح طراحی شوند، تندیسهای گسترده شهر خواهند بود. نباید در جایی که امکان کاشت و رشد طبیعی گیاهان در زمین وجود دارد از گلدان استفاده کرد. به کار بردن این عناصر در شکل تک و دور افتاده در کنجی مهجور به دلیل نبودن ارتباط با محیط پیرامون به هیچ وجه توصیه نمی شود. در عوض،آرایش گروهی آنها اثر فوق العاده ای دارد و می تواند فضای دنج ودلنشینی نیز برای نشستن فراهم آورد.گلدانها باید بخش مکمل سیمای شهر باشند و در ارتباط با سایر مبلمان طراحی شوند. همچنین می توان از یکپارچه سازی آنها با وسایلی همچون نیمکت،روشنایی، زباله دان و... سود جست. گلدانهای سبدی را می توان در مکانهای مختلف به طور محدود از تیر و پایه چراغ آویخت و نیز از نگهداری دائم آنها اطمینان حاصل کرد. سبدها نمي توانند جلوه های همیشگی خیابان باشند بلکه باید قلابهایی به این منظور تهیه شود تا در مناسبتهای خاص وفصلی از آنها استفاده کرد. آبیاری سبدها باید به صورت کامل در نظر گرفته شود. برای آبیاری دستی یا خودکار باید دستور کار منظمی تهیه شود تا گیاهان همیشه شاداب وبا طراوت بمانند. گلدانهای مستقل وایستا قابلیت انعطاف دارند و می توان آنها را در اشکال مختلف آرایش داد و حتی برخی امکان چیدن روی یکدیگر را دارند. از آنجا که با چیدن آنها،عمق دیواره بیشتر می شود درختچه ونهال نیز می توان در آنها کاشت. «گلدانهایی با استفاده کوتاه مدت باید به راحتی قابل جابجایی باشند. حداکثر حجمی که دو مرد بتوانند آن را حمل کنند به طور تقریب 300*600*600 میلیمتر به علاوه 1/0 مترمکعب خاک درون آن با توجه به اشباع و تراکم خاک است». این نوع گلدانها اغلب برای پیاده رو سازی موقت،موانع ترافیکی یا هماهنگی با مغازه ها و کافه های خیابانی به کار می روند.ظرف گلدانهای بزرگ به دلیل تقلیل خطر «آبگیری خاک» ارجح است.این ظروف در درازمدت امکان رشد گیاهان متنوعی را فراهم می آورند که دلیل موجهی بر مثبت بودن آنها است.«در این گلدانها یک متر مکعب خاک گنجایی حداقل است و البته عمق نیز نباید کمتر از 350 تا 400 میلیمتر باشد». گلدانهای طولانی مدت،معمولا حجیم هستند و به هنگام تغییر موضع،نیاز به بالابر و لیفتراک دارند یا باید در محل ساخته وتعمیر شوند. می توان تمام یا قسمتی از این گلدانها را در زمین کاشت.

گلدانهایی که در محل ساخته می شوندو به انواع دائمی معروف اند،می توانند در ادامه کف سازی پیاده رو و سوراره رو با آجر،سنگ یا بتن تکمیل شوند.هر چند که در این شرایط بتن مسلّح به دلیل جلوگیری از گسترش ریشه های گیاه و ضررهای احتمالی توصیه می شود. حلقه های بتنی بدون کف برای حفاظت سرویسهای بهداشتی از ریشه درختان استفاده می شود،اگر چه محدود کننده ریشه ممکن است بیشتر مورد رضایت باشند؛ تنها کافی است آنها را میان ریشه و سرویسها قرار داد تا ریشه اجازه گسترش در سایر جهات را پیدا کند. حسن گلدانهای توکار در این است که هنگام برگ ریزان درختان می تواند برگهای پراکنده بر سطح سنگفرشها را در خود جای دهد. گلدانهای مستقل وایستا را می توان در فصول برگ ریزان با وسایل مکانیکی جابجا کرد تا کار نظافت راحت تر صورت پذیرد. برای نمایش تضاد در بافت شاخ و برگها،رنگ قوی وفرم تندیس وار گیاه،باید دقت خاصی در اتنخاب نوع گونه گیاهی مورد نظر مبذول شود. اگر گیاه نیاز به جابجایی دوره ای دارد باید سبدهای سیمی گالوانیزه نصب شود(در هر گلدان چهار تا شش گیاه) تا حمل ونقل به شکلی راحتتر چه دستی ویا خودکار انجام شود. مواد ومصالحی که در ساخت گلدانهای خیابانی استفاده می شود واز کاربرد بیشتری برخوردارند عبارت اند از:

●سنگ: طراحی با سنگ معمولا" جنبه سنتی داشته و ماده ای است سنگین وزن ومناسب برای گلدانهای دائمی خیابان. چون سنگ خاصیت تراوشی بسیار کمی دارد باید مسیر خروج فاضلابش خوب وکامل عمل کند.

●بتن: شاید بهترین ماده برای گلدانهای خیابانی بتن باشد؛ بافتی مناسب در شکل واندازه متناسب با طرح واثری طبیعی. در کار با بتن باید دقت کرد که افراط در سطوح بافتدار خشن می تواند پیکره وفرم کلی را تخریب نماید.

●سفال بدون لعاب: ماده ای سنّتی برای گلدانها،با اثر تراوشی بسیار زیاد که می تواند ماده مستعد تولید امراض در منافذ خود نیز باشد. این نوع گلدانها در طرحها و شکلهای مختلف بویژه مخروطی،استوانه ای، و کوزه ای دیده می شوند.

●چوب : در استفاده از چوب باید دقت کرد که گلدانهایی از این جنس حتما" نیاز به یک ظرف ضد رطوبت داخلی دارند«متداولترین چوبهای این کار ،ساج برمه ای، ایروکو، و بلوط است.»

●مواد مركب : اين نوع بيشتر شبيه بتن است و بيش از اينكه ماده اي طبيعي باشد،فراورده ای ترکیبی است.سهولت تهیه قالب برای این مواد وتهیه قالب برای این مواد و طیف گسترده ای از اشکال و فرایندهای تولید،حکایت از تنوع ساختاری و ظاهری آن دارد. سطوح نهایی این ماده صاف و صیقلی است و وقتی با سایر مواد مقایسه میشود از سبکی قابل توجهی برخوردار است.

وجود سنگریزه و سنگدانه های ریز در کف گلدان به آب اجازه جریان یافتن می دهد و ایجاد فاضلاب گلدانی به سادگی و با تعبیه سوراخی در کف آن امکان پذیر است. گلدانها در دوره ای به نسبت طولانی نباید به مراقبت و نگهداری نیاز داشته باشند و باید در مقابل وندالیسم (تخریب به وسیله شهروندان ناآگاه) نیز مقاوم باشند.این گلدانها باید آنقدر محکم باشند تا از جابجایی ها وتغییر مواضع مکانیکی، انواع خراشیدگی و تورفتگی (غرشدن) جان سالم به در برند. ماده انتخابی برای گلدان نباید هادی حرارت باشد چرا که این مسئله باعث تبخیر آب موجود در خاک یا دی هیدراته می شود. پوششهای سطحی گلدانهای خیابانی باید در برابر آلودگیهای محیطی،مقاوم باشند.و با اجزای معماری محیط بویژه در مناطق حفاظت شده طبیعی هماهنگ باشند. در طراحی ظرف گلها باید از لبه ها و گوشه های تیز دوری جست. زوایای حاده در شکل گلدان کاشت موفقی به همراه ندارد. اشکال گرد،در این محصولات جزء کاربردی ترین شکلهاست(اگرچه از دیدگاه معماری،این اشکال چندان مناسب نیستند وهماهنگی مطلوبی با بناهای معماری ساخت ندارند بویژه با وجود اشغال فضای بیشتر نسبت به یک گلدان خیابانی چهارگوش با همان گنجایی). شهرهای زیادی در دنیا هستند که با طرحهایی سازمان یافته و دقیق، از گیاهان مختلف در سطح خیابان و کوچه هایشان سود می جویند. یک برنامه منظم و مداوم آبیاری با سه تا چهار بار تعویض گلهای فصلی در بهار وپائیز، می تواند طراوت وسرزندگی به سیمای شهر ببخشد. غنای بصری و رنگ گلها و گیاهان، کیفیت تغییر فصول و دگرگونی در احوال را برجسته تر و گذران زندگی را دلپذیرتر می کند. شاید این نیز وسیله ای برای برقراری آرامش بیشتر و عمیقتر در جامعه انسانی باشد.