بررسی روش ها و ارایه معیارهای نسبی در ارزیابی مقایسه ای شبكه های سریع السیر ریلی بر اساس شاخص های ارزیابی در رده های تحلیل مختلف

نویسنده‌گان:

[ محسن ناظم ] - دانشجو ی كارشناسی ارشد مهندسی عمران، گرایش برنامه ریزی حمل و نقل، دانشگاه صنعتی شریف و كارشناس حمل و نقل و ترافیك پا یگاه مدیریت دانش شهری شهرداری تهران
[ مرتضی طباطبایی شوریجه ] - دانشجو ی كارشناسی ارشد مهندسی عمران، گرایش برنامه ریزی حمل و نقل، دانشگاه صنعتی شریف

خلاصه مقاله:

امروزه مسأله حمل و نقل عمومی در دنیا، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است . با توجه به كمبود سوخت های فسیلی و قیمت بالا ی آن در بیشتر كشورها از یك سو، و آلودگی محیطی ناشی از تردد وسایل نقلیه از سوی دیگر ، نیاز روزافزون به گسترش سیستم های حمل و نقل عمومی و توجه به كارآ یی بهتر آنها روز به روز بیشتر احساس می شود . یكی از بهترین گز ینه ها در حمل و نقل عمومی ، سستم قطار شهر ی یا مترو است . امروزه در بسیاری از شهرهای دنیا، سیستم های ریلی درون شهر ی به جابجایی مسافران و سرویس دهی مشغول هستند . با توجه به تفاوت ساختار اقتصاد ی شهرها و میزان سوبسید و خدمات ارایه شده از طرف دولت ها به شهروندان، مقایسه شبكه های مترو در شهرهای مختلف از اهمیت زیاد ی برخوردار است و نشانگر وضعیت نسبی خدمات حمل و نقل همگا نی به ساكنان شهرها ی بزرگ خواهد بود . از مهمترین شاخص هایی كه به كمك آنها می توان كارآ یی یك سیستم قطار شهر ی را مورد بررسی قرار داد، شاخص همبستگی و شاخص دسترس ی است . در این پژوهش، شبكه های حمل و نقل سریع السیر ریلی 4 ، برای هشت شبكه مترو در آمر یكای شمالی ، آمر یكای جنو بی ، اروپا، آفر یقا و ایران به عنوان نمونه با توجه به اهداف یاد شده ، مورد ارزیابی قرار می گیرد . این شبكه ها مربوط به خطوط مترو در شهرها ی وین ، سانتیاگو، آمستردام، مونترآل، لیون ، قاهره، آتن، اصفهان و تهران هستند . از روش ارایه شده در این پژوهش می توان برای مقایسه هر مجموعه از شبكه ها ی مترو استفاده نمود .
برا ی انجام ا ین كار، ابتدا ماتریس های مجاورت شبكه ، در سه رده ماتریس گره - گره وجود كمان ( ماتریس توپولوژیك اتصال شبكه ) ، ماتریس گره - گره طول كمان ( ماتریس متریـك فاصـله شـبكه ) و ماتریس گره - گره هزینه كمان ( ماتریس متریك هزینه شبكه ) با استفاده از منابع موجود به دسـت آمـده و سپس با تعریف شاخص های گفته شده ، به ارزیابی و مقایسه این چند شبكه پرداخته شد ه است . شاخص هـای تحلیل شبكه مورد استفاده در این پژوه ش، شاخص های اصلی در تحلیل گره های شبكه هـستند . شـاخص همبستگی ، فاصله دورترین گره موجود در شبكه را با توجه به رده تحلیل، از هر گره مشخص می كنـد و شاخص دسترس ی ، متوسط فاصله هر گره از بقیه گره های شبكه را معرفی می كند . در انتها بـا میـانگین گیری از مقدار این شاخص ها بر روی گروه گره مورد نظر، شاخصی برای هر یك از سطوح تشكیل می شود و ارزیابی و تحلیل برای هر كدام از این شاخص ها در رده های مختلف برای شبكه های مـورد نظـر انجام می شود . با توجه به وجود تفاوت اساسی در ساختار و ابعاد شبكه و نرخ بلیت های ارا یه شـده بـرا ی مسافران در متروها ی مورد بررسی ، مقایسه مقادیر مطلق این شاخص ها برا ی نه شبكه مترو مورد نظـر، مقایسه معنی دار ی نخواهد بود . لذا در این پژوهش، روش ی برا ی نرمال نمودن شاخص هـا ی همبـستگی و دسترسی شبكه در ردهها ی تحلیل مختلف ارایه كرد ایم و در نهایت شاخص های نسبی را به دسـت آور ده و مورد مقا یسه قرار داده ا یم

دریافت کل مقاله به صورت PDF