آیا ادعای سهم 70 درصدی عامل انسانی در تصادفات كشور قابل دفاع است؟

نویسنده‌گان:

[ محمدرضا عارفی ] - كارشناس گروه ITS سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای
[ احمدطاهر شمسی ] - عضو هیئت علمی و رییس دانشكده مهندسی عمران و محیط زیست دانشگاه صنعتی امیركبیر
[ مسعود طیبی ] - مجری طرح ITS سازمان راهداری و استادیار مدعو دانشگاه صنعتی امیركبیر

خلاصه مقاله:

سالیانه شاهد بروز تصادفات قابل توجهی در سطح كشورمان هستیم تا جایی كه متاسفانه بر اساس آ مار پزشكی قانونی در سال 1383 بیش از 72000 تن از هموطنانمان دراین صحنه های تصادف جان خود را از دست داده ا ند . این موضوع به حدی مشكل ساز شده است كه تصادفات جاده ای در ایران عامل دوم مرگ و میر بعد از حمله قلبی معرفی شده است در حالیكه در سطح جهانی این شاخص ششمین عامل مرگ و میر می باشد . شاید اولین سوالی كه به ذهن هر كسی خطور كند این باشد كه چه عاملی باعث این تصادفات است و چگونه میتوان این عامل را شناسایی كرد و یا چگونه می توان این عامل شناسایی شده را مهار كرد؟ پاسخ این سوالات با یك بینش خردمندانه و مطالعه علمی كامل و جامع میتواند بررسی و پ ا س خ داده شود . اما ایا این مطالعات انجام شده و پاسخ ها و امارهای ارائه شده از زبان مسئولان كشور مبتنی بر نتایج همین مطالعات علمی است ! ؟ این مقاله قصد آ ن دارد تا هر چند كوتاه ٬ اما بر پایه اطلاعات گردآوری شده از تصادفات راههای كشور در جریان انجام سایر طرحهای مر ت بط پاسخ قابل اتكایی را برای سوالات مطرح شده فوق ارائه دهد . در این راه ٬ با نگاهی به آمار و ارقام جهانی و مقایسه آن با شرایط كشور به مقایسه ای تحلیلی پرداخته و با ذكر دلایل تفاوتهای مشاهده شده به طرح چند راهكار برای حل مسئله می پردازد . تصادف حاصل اشتباه و ن قص در عملكرد یكى از سه عامل انسان ٬ راه ( و محیط اطراف آن ) و خودرو است . مادامى كه هر یك از این سه عامل وظیفه خود را درست انجام دهند و بدون عیب باشند ٬ احتمال بروز حادثه به صفر می رسد . اما زمانی كه حداقل یكى از این سه عامل وظیفه خود را بدرستی انجام ندهد هیچ اتفاق ناگوارى دور از انتظار نیست . از میان اركان اصلى تصادف ٬ انسان هوشمند ترین آنها است به گونه ای كه علاوه بر سهم خود به عنوان یك عامل ٬ كنترل نقش دو عامل دیگر در بروز تصادفات نیز توسط وی امكان پذیر است . به همین دلیل هر تصادفى كه اتفاق مى افتد ٬ تمام قضاوتها م توجه عامل انسانى است ٬ حتى اگر دو ركن دیگر یعنى راه و خودرو باعث تصادف شده باشند . اهمیت این موضوع بحدی است كه بارها از طریق رسانه های گروهی كشور و از زبان مسئولین محترم مربوط به ایمنی و راه كشور سهم ۰۷ درصد ی خطای انسانی در بروز تصادفات در كشور اشاره شده است . بدون تردید مقایسه این سهم در چند محور نمونه كشور و مقایسه آن با معیارهای جهانی می تواند زمینه مطمئن تری را برای تحقق نقش 70 درصدی انسان و بررسی علمی تر چگونگی بهبود این سهم بوجود آورد .

دریافت کل مقاله به صورت PDF