|
تا کنون گمان می رفت که باران اسیدی مسئله ای منطقه ای بوده و بیشتر
گریبانگیر کشورهای صنعتی نیمکره شمالی است . چون در بخشهایی از اروپا و
آمریکای شمالی ، بارانهای اسیدی بر پنج تا ده میلیون هکتار از سرزمینهای
این دو قاره ، اثر منفی گذارده بود ، ولی بررسی های انجام شده نشان داد که
مسئله بارانهای اسیدی یک مشکل فرامرزی است . در همین رابطه در سال 1982 به
دنبال فعالیت های مسئولان طرح همکاری برای تعیین و برآورد انتقال دوربرد و
فرامرزی آلودگی در اروپا ، قرارداد میان دولتهای کانادا و آمریکا در زمینه
آلودگی فرامرزی در هوا را به امضاء رسانیده است .
در ضمن باید یادآورشد که شدید ترین باران های اسیدی در جنوب شرق
کانادا ، شمال شرق ایالات متحده آمریکا و غرب اروپا، نازل می شود . بدین
ترتیب مشخص می شود که آلودگی های ناشی از صنایع سنگین کشورهای صنعتی جهان
، موجبات بارانهای اسیدی را فراهم می سازد .
میزان آلودگی
بررسی ها نشان می دهد که انسان با افزودن سالانه 75 تا 100 میلیون
تن از سولفورها ، سوختن 60 درصد زغال سنگ ، 30 درصد فرآورده های نفتی و 10
درصد فرآورده های صنعتی ، احتراق سوختهای آلی و تولید 20 میلیون تن
نیتروژن در سال موجبات آلودگی هوا را فراهم می سازد .
باران اسیدی در شهرها
معمولا در شهرها به دلیل مه دودهای شیمیایی و تمرکز مواد آلاینده ،
بارشها عمدتا اسیدی هستند . همچنین وجود مه دود در قسمت های آلوده شهر ،
میزان رطوبت اسیدی هوا را افزایش می دهد . این رطوبت اسیدی هنگام وارد شدن
به دستگاه تنفسی انسانها می تواند مشکلات جدی به وجود آورد . بر این اساس
در مورد باران اسیدی در شهرها باید به دو نکته توجه کنیم : اولا هر اندازه
از اطراف شهر به مرکز شهر نزدیکتر شویم ، بارشهای اسیدی شدید تر می شود .
ثانیا به دلیل افزایش آلودگی هوا از سال 1955 تا 1975 میزان اسیدیته
بارندگی ها افزایش یافته است . چنین بارشهای اسیدی بر فرسایش ساختمان ها و
سازه های شهری تاثیر گذاشته و آثار زیست محیطی دارد . به عنوان مثال ،
آلومینیوم خاک به توسط بارانهای اسیدی آبشویی یافته و به دریاچه ها و یا
رودخانه ها انتقال می یابد . که خود یک خطرجدی برای آبزیان است . جنگل ها
بر اثر بارانهای اسیدی می سوزند و تخریب می شوند . اگر رواناب بارانهای
اسیدی به مخازن ذخیره آب شهرها وارد شوند اثرات جدی بر سلامت انسانها
دارند .
آیا می توان اثرات بارانهای اسیدی را خنثی کرد ؟
در این رابطه تا کنون دو راه حل پیشنهاد شده است : یکی افزودن
مقداری آهک به دریاچه ها ، رودها ، جویبارها و یا مناطق مستعد به آلودگی .
و دیگری ممانعت از تولید عوامل آلوده ساز محیط در همان
نخستین گامها . نتایج به دست آمده نشان می دهد ، اگر چه راه حل اول عملی
بوده و کشور سوئد با صرف هزینه ای حدود 15 میلیو دلار در سال 1982 آن را
در بیش از 1500 دریاچه اجرا کرد و تا حدودی نتیجه گرفت ، ولی راه حل دوم
راه حلی اساسی تر خواهد بود .
منابع :
•1. جغرافیای آبها ، دکتر سعد اله ولایتی ، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد ، سال 1383
•2. مبانی
میکروکلیماتولوژی ، دکتر ابوالفضل عشقی و دکتر هادی قنبرزاده ، انتشارات
دانشگاه آزاد اسلامی مشهد با همکاری انتشارات سخن گستر ، سال 1382
|
جغرافیا 
