عنوان مقاله	بررسي آموزش روش شناسي پژوهش در روان شناسي و علوم تربيتي در ايران
نشریه	نوآوري هاي آموزشي پاييز 1386
نویسنده	لطف آبادي حسين,نوروزي وحيده,حسيني نرگس
حجم فایل	398 کیلو بایت
دریافت مقاله

 روش تحقيق، برنامه درسي، روان شناسي، علوم تربيتي، روش شناسي پژوهش، معرفت شناسي پژوهش، آموزش عالي، دانشکده هاي روان شناسي و علوم تربيتي، دانشگاه هاي بزرگ ايران

 تدوين اين مقاله بر اساس مطالعات و يافته هاي يک پژوهش مصوب علمي است که به منظور «بررسي روش- شناسي پژوهش در روان شناسي و علوم تربيتي در ايران» اجرا شده است. هدف هاي اين پژوهش آن بوده است که ببينيم:1- متون و منابعي که در کلاسهاي درسي دانشگاهي روش تحقيق در روان شناسي و علوم تربيتي مورد استفاده قرار مي گيرند اساسا بر کدام بنيادهاي نظري معرفت شناسي و روش شناسي استوارند؟2- مقالاتي که در مجلات علمي - پژوهشي روان شناسي و علوم تربيتي ايران انتشار مي يابد از نظر معرفت- شناسي، روش شناسي، و هدف يا نوع طرح پژوهشي داراي چه وضعيتي هستند؟3- سرفصلهايي که در درس روش تحقيق در مقاطع کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکتراي روان شناسي و علوم تربيتي در دانشگاه هاي بزرگ کشور تدريس مي شود، تا چه اندازه با عنوان هاي مطرح شده در منابع مهم دانشگاهي درس روش تحقيق همخواني دارد؟4- بنيادهاي نظري و معرفت شناختي در محتواي تدريس استادان در کلاس هاي درس روش تحقيق در سطوح کارشناسي و کارشناسي ارشد و دکتراي روان شناسي و علوم تربيتي در دانشگاه هاي بزرگ کشور چيست؟5- دانشجويان مقاطع کارشناسي و کارشناسي ارشد و دکتراي روان شناسي و علوم تربيتي در کلاس هاي درس روش تحقيق دانشگاه هاي بزرگ کشور تا چه اندازه ماهيت پژوهش و بنيادهاي نظري و معرفت شناختي (فلسفه علم) در روش شناسي پژوهش را فرا مي گيرند؟براي پاسخگويي به سوالات اول و دوم، شانزده منبع اصلي تدريس روش تحقيق در روان شناسي و علوم تربيتي و تمام مقالات روان شناسي که در آخرين شماره مجلات علمي- پژوهشي کشور چاپ شده است، مورد بررسي قرار گرفتند. همچنين به منظور پاسخ به سوالات سوم و چهارم و پنجم، 22 نفر استادان درس روش تحقيق در روان شناسي و علوم تربيتي که در مقاطع کارشناسي و کارشناسي ارشد و دکترا در هفت دانشگاه بزرگ کشور (دانشگاه تهران، دانشگاه علامه طباطبايي، دانشگاه شهيد بهشتي، دانشگاه تربيت معلم، دانشگاه آزاد تهران، دانشگاه شيراز، دانشگاه اصفهان) در دانشکده هاي روان شناسي و علوم تربيتي اين دانشگاه ها تدريس مي کنند، و نيز 119 نفر دانشجوياني که بيشترين نمره ها را در هفت دانشکده روان شناسي و علوم تربيتي دانشگاه هاي مذکور در مقاطع کارشناسي و کارشناسي ارشد و دکترا داشته اند، مورد مصاحبه ساختار يافته قرار گرفتند.اين پژوهش نشان داد که:1- بنيادهاي معرفت شناختي و بنيادهاي روش شناسي منابع و متون درسي روش تحقيق که در دانشگاه ها تدريس مي شود از نوع فلسفه تحصلي و پساتحصلي و روش کمي گرايانه است.2- مقالات روان شناسي و تربيتي که در مجلات علمي - پژوهشي روان شناسي و علوم تربيتي کشور چاپ مي شود بر بنياد فلسفه علم تحصلي و پساتحصلي و بر روش شناسي کمي گراي استوار است و عمدتا حاصل طرح هاي پژوهشي راهبردي است.3- تعداد واحدهاي تدريس در سه مقطع کارشناسي و کارشناسي ارشد و دکتراي روان شناسي و علوم تربيتي بسيار اندک است و سرفصلهاي تدريس استادان در کلاسها بسيار کمتر از عنوان هايي است که در منابع علمي اصيل روش تحقيق وجود دارد.4- بنيادهاي نظري معرفت شناسي تدريس استادان درس روش تحقيق نيز اساسا از نوع فلسفه کمي گراي تحصلي و پساتحصلي است و به پژوهش هاي کيفي چندان توجهي نمي شود.5- دانشجويان درس روش تحقيق در سه مقطع کارشناسي و کارشناسي ارشد و دکتراي روان شناسي و علوم تربيتي با ماهيت پژوهش و بنيادهاي نظري فلسفه علم در پژوهش هاي رواني - تربيتي آشنا نمي شوند و آموزش قابل ذکري در اين مورد به آنان داده نمي شود.