عنوان مقاله	ساختار داستان رستم و اسفنديار
نشریه	نشريه دانشکده ادبيات و علوم انساني(كرمان) بهار 1385
نویسنده	مالمير تيمور
حجم فایل	153 کیلو بایت
دریافت مقاله

 شاه، پهلوان، رستم، اسفنديار، ساختار، سنت، سيمرغ، تيرگز

 داستان رستم و اسفنديار بازگو كننده بخشي از حوادثي است كه بعد از كيخسرو به وقوع پيوسته است از اين روي، براي تحليل داستان توجه به وقايع اواخر دوره كيخسرو و ضرورت دارد. ابتدا توجيه و تحليل هاي محققان را درباره مضمون اصلي داستان نقل و نقد كرده ايم آنگاه تلاش كرده ايم بر اساس روش تحقيق مكتب ساختاري در جامعه شناسي، خط اصلي روايت داستان را بيابيم كه عبارت است از ستيز خاندان گشتاسب با سنت ها، و در مقابل گشتاسبيان، خاندان زال مدافع هستند. اين تعارض به گونه اي است كه همزيستي آنها ممكن نيست. پيروزي رستم بر اسفنديار نشانه علاقه تدوين كنندگان داستان به حفظ سنت ها است. آينده شوم رستم نيز از آن است كه نبرد با سنت ها نهايتا به تضعيف و شكست سنت و كشور مي انجامد و شوم است. سير سنت هايي چون نگهداشتن مرز ميان پهلواني و پادشاهي،‌ پيوند دين و دولت، اصالت تخمه و نژاد و نوع تعارض گشتاسبيان با آنها را در شاهنامه بررسي كرده ايم. برخي مسايل نظير شكست آغازين رستم و علت پروردگي چوب گز در آب رز، وجود دو پهلوان پير و جوان در داستان را نيز تحليل كرده ايم.